چه چیزی باعث ورم بدن یا ادم می‌شود ؟

ادم یکی از شرایط پزشکی است که به دلیل جمع شدن مایعات در بافت‌ها و اندام‌های بدن ایجاد می‌شود. ادم یا تورم تقریبا در هر نقطه از بدن ممکن است رخ دهد. ورم بیشتر در نقاط زیر بروز می‌کند:

• ایجاد ورم در قسمت تحتانی پاها یا دست‌ها (که به آن ادم محیطی گفته می‌شود)
• شکم (به نام آسیت)
• قفسه سینه (در ریه‌ها ادم ریوی گفته می‌شود و در فضای اطراف ریه‌ها افیوژن پلور است)

آسیت و ادم محیطی می‌تواند ناراحت کننده باشد و نشانه یک بیماری جدی باشد. ادم ریوی علامت نارسایی قلبی است که تنفس را دشوار می‌کند و زندگی را در معرض خطر قرار دهد.

درمان ورم کل بدن

درمان ورم کل بدن شامل چندین جز است: درمان علت اصلی (در صورت امکان) ، کاهش مقدار نمک (سدیم) در رژیم غذایی و در بسیاری از موارد از دارویی به نام دیورتیک برای از بین بردن مایعات اضافی استفاده می‌شود. استفاده از جوراب‌های فشاری و بالا بردن پاها نیز ممکن است توصیه شود.

انواع ادم به درمان نیاز ندارد. ادم مربوط به بارداری یا چرخه قاعدگی معمولا درمان نمی‌شود. ادم محیطی و آسیت معمولاً به آرامی درمان می‌شوند تا عوارض کاهش سریع مایعات (مانند فشار خون پایین) به حداقل برسد.

۱- کاهش مصرف نمک

نمک (سدیم) را در رژیم غذایی خود کاهش دهید. سدیم ، که در نمک و غذاهای فرآوری شده یافت می‌شود ، می‌تواند ورم را بدتر کند. کاهش مقدار نمکی که مصرف می‌کنید می‌تواند به کاهش ادم کمک کند ، به خصوص اگر شما دیورتیک نیز مصرف کنید.

۲- مصرف دیورتیک‌ها

دیورتیک‌ها نوعی دارو هستند که باعث می‌شود کلیه‌ها آب و سدیم بیشتری دفع کنند و این باعث کاهش ورم می‌شود. دیورتیک‌ها باید با احتیاط مصرف شود زیرا از بین بردن بیش از حد مایعات بدن به صورت سریع می‌تواند فشار خون را کاهش دهد ، باعث ایجاد سبک سری یا غش شود و عملکرد کلیه‌ها را مختل کند.

ممکن است مجبور شوید بعد از مصرف دارو به صورت مکرر مثانه خود را خالی کنید. با این حال ، عوارض جانبی دیگر در هنگام مصرف داروهای ادرارآور با دوز توصیه شده وجود ندارد.

۳- جوراب‌های فشاری

با استفاده از جوراب‌های فشاری ، ورم پا قابل پیشگیری و درمان می‌باشد. جوراب فشاری در چند ارتفاع مختلف از جمله بالای زانو ، زیر زانو و جوراب شلواری در دسترس است. جوراب فشاری بالای زانو برای اکثر بیماران کافی است. برخی از جوراب‌ها می‌تواند باعث سوزش پوست یا درد شود ، اگرچه اندازه گیری مناسب و جوراب واریس مناسب می‌تواند خطر ناراحتی را کاهش دهد.

جوراب فشاری موثر بیشترین فشار را در مچ پا اعمال می‌کند و به تدریج فشارآن به سمت ساق پا کاهش می‌یابد. این جوراب‌ها با فشارهای مختلفی در دسترس هستند.

• جوراب با کلاس فشاری کمتر در داروخانه‌ها و فروشگاه‌های لوازم جراحی و بدون نسخه در دسترس هستند.
• افراد مبتلا به ادم متوسط تا شدید که به مدت طولانی روی پا هستند، و افراد مبتلا به زخم معمولاً نیاز به جوراب‌های نسخه ای ندارند. یک ارائه دهنده خدمات بهداشتی ممکن است اندازه گیری لازم را برای جوراب انجام دهد یا نسخه ای برای جوراب بنویسد و سپس یک جراح یا یک فروشگاه تخصصی اندازه گیری‌های لازم را انجام دهد.
• جوراب‌های سفید رنگ “آنتی آمبولی” که معمولا در بیمارستان تجویز می‌شوند فشار کافی را در مچ پا اعمال نمی‌کنند و درمان مناسبی برای ادم نیستند.

۴- موقعیت بدن

با بالا بردن پاها از سطح قلب به مدت ۳۰ دقیقه سه یا چهار بار در روز ، ورم پا ، مچ پا وساق پا می‌تواند بهبود یابد. بالا بردن پاها ممکن است برای کاهش یا از بین بردن ادم برای مبتلایان به بیماری وریدی خفیف کافی باشد ، اما موارد شدیدتر نیاز به اقدامات دیگری دارد. علاوه بر این ، ممکن است برای کسانی که کار می‌کنند پاها را چند بار در روز بلند کنند ، عملی نباشد.

علائم ورم بدن

علائم ادم به علت آن بستگی دارد اما می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تورم یا پف کردن پوست که باعث کشیدگی و براق شدن آن می‌شود. معمولا ورم بدن در قسمت‌هایی که به زمین نزدیک تر هستند (به دلیل گرانش) بدتر می‌شود. بنابراین ، ورم پا (ادم محیطی نامیده می‌شود) معمولا بعد از پیاده روی ، ایستادن ، نشستن روی صندلی برای مدت طولانی بدتر می‌شود. پس از چند ساعت ماندن در رختخواب مایع در قسمت تحتانی کمر (به نام ادم ساکرال) تجمع می‌یابد. فشار آوردن بر روی ناحیه متورم برای چند ثانیه باعث گودی یا فرورفتگی در پوست می‌شود.
• افزایش اندازه شکم (همراه آسیت)
• مشکل در تنفس (همراه با ورم در قفسه سینه)

چه عواملی باعث ایجاد ورم در بدن می‌شود ؟

برخی از مشکلاتی که می‌تواند باعث ورم ناگهانی بدن می‌شود شامل موارد زیر است :

بیماری مزمن وریدی

یک علت شایع در ورم پا ، بیماری مزمن وریدی است ، وضعیتی که رگ‌های پا نمی‌توانند خون کافی به سمت قلب بازگرداند ، زیرا دریچه‌های رگ‌ها آسیب دیده و منجر به جمع شدن مایعات در قسمت تحتانی پا ، نازک شدن پوست و در برخی موارد باعث ایجاد زخم‌های پوستی (زخم) می‌شود.

ادم همچنین می‌تواند در نتیجه لخته شدن خون در رگ‌های عمیق در قسمت تحتانی پا (به نام ترومبوز ورید عمقی [DVT]) ایجاد شود. در این حالت ممکن است به ورم پا یا مچ پا محدود شود و معمولا فقط یک طرف (چپ یا راست) آسیب می‌بیند. شرایط دیگر که باعث ورم پا می‌شود معمولا در هر دو پا بروز می‌کند.

بارداری

در دوران بارداری خصوصا در پایان حاملگی طبیعی احتمال جمع شدن مایعات اضافی در دست‌ها و پاها وجود دارد که باعث ایجاد ورم پا , دست و صورت می‌شود . تورم بدون علائم و یافته‌های دیگر در دوران بارداری بسیار شایع است و معمولا نمی‌تواند نشانه ای از بروز عارضه ای مانند پره اکلامپسی (که بعضا به آن توکسمی گفته می‌شود) باشد.

دوره عادت ماهانه

ادم در خانم‌ها در یک الگوی چرخه ای اتفاق می‌افتد (معمولاً یک بار در ماه) که می‌تواند نتیجه تغییرات هورمونی مربوط به چرخه قاعدگی باشد. این نوع ادم رایج است اما نیازی به درمان ندارد ، زیرا به خودی خود برطرف می‌شود.

داروها

ادم می‌تواند به دلیل عارضه جانبی انواع داروها بروز کند از جمله برخی از داروهای خوراکی دیابت ، داروهای فشار خون بالا ، تسکین دهنده درد بدون نسخه (مانند ایبوپروفن) و استروژن‌ها باشد.

بیماری کلیه

بیماری کلیوی می‌تواند باعث ایجاد ورم در قسمت تحتانی پا و اطراف چشم شود.

نارسایی قلبی

نارسایی قلبی که به آن نارسایی احتقانی قلب نیز گفته می‌شود ، ناشی از ضعف قلب است ، که عملکرد پمپاژ آن را مختل می‌کند. نارسایی قلبی می‌تواند باعث ورم پا , شکم و همچنین سایر علائم شود. نارسایی قلبی همچنین می‌تواند باعث تجمع مایعات در ریه‌ها (ورم ریوی) شود و تنگی نفس شود که می‌تواند یک شرایط بسیار خطرناک باشد که نیاز به معالجه اضطراری دارد.

سیروز

سیروز , زخم کبد ناشی از علائم واریس است که می‌تواند مانع از جریان خون در کبد شود. سیروز می‌تواند باعث ورم قابل توجهی در شکم (آسیت) یا ورم پا (ورم محیطی) شود.

مسافرت

نشستن برای مدت طولانی ، مانند مسافرت هوایی ، می‌تواند باعث ورم پا شود. این امر معمول است و معمولا نشانه مشکلی نیست. برای به حداقل رساندن ورم ساق پا در هنگام سفربه نکات زیر توجه کنید :

• در هر ساعت یا دو ساعت یکبار بایستید و قدم بزنید
• لباس راحتی و گشاد بپوشید
• به طور مرتب مچ پا و زانوها را خم و راست کنید ، از انداختن پا روی هم خودداری کنید و در هنگام نشستن مکان خود را مرتبا تغییر دهید.
• پوشیدن جوراب‌های فشاری بالای زانو را در نظر داشته باشید
• از مصرف داروها (به عنوان مثال ، آرام بخش‌ها ، قرص‌های خواب آور) یا الکل خودداری کنید که می‌تواند توانایی شما در برخاستن و حرکت کردن مختل کند.

اگر پاهای شما متورم باقی بماند یا شما درچند ساعت یا چند روز پس از پرواز دچار درد پا شوید ، با پزشک خود تماس بگیرید. ادامه ورم پا و درد می‌تواند نشانه لخته شدن خون(DVT) باشد .

آنژیوادم

واکنش به برخی از داروها و برخی از اختلالات ارثی می‌تواند باعث نشت مایعات از رگ‌های خونی به بافت‌های اطراف (آنژیوادم) شود که می‌تواند باعث تورم صورت ، لب‌ها ، زبان ، دهان ، گلو , اندام یا دستگاه تناسلی شود. علائم ممکن است شامل صدای خشن ، تنگی گلو و مشکل در بلع باشد. تورم گلو می‌تواند در تنفس اختلال ایجاد کند و ممکن است زندگی فرد را در معرض خطر قرار دهد.

گاهی اوقات ، این نوع ورم در روده (دیواره روده) رخ می‌دهد و می‌تواند منجر به درد شکم شود.

لنف ادم

برداشتن غدد لنفاوی یا لنفادنکتومی برای معالجه سرطان (معمولا سرطان سینه) می‌تواند باعث ورم اندام یا اندام‌ها همراه با ضخیم شدن پوست در طرفین عمل جراحی شود. ورم پا به دلیل مشکلات لنفاوی نیز می‌تواند یک بیماری ارثی باشد که در کودکی یا بزرگسالی جوان مشهود است. لنف ادم همچنین می‌تواند در اثر عفونت ، تروما یا چاقی ایجاد شود. برای کنترل و درمان لنف ادم راه‌های مختلفی وجود دارد.

تشخيص علت ادم

اگر تورم جدیدی در یک یا هر دو پاها ، دست‌ها ، شکم ، اطراف چشم و یا ورم انگشتان دست ایجاد شده است ، باید با پزشک خود تماس بگیرید تا تشخیص دهد که آیا نیاز به بررسی است یا خیر.

اگر شما به طور ناگهانی در لب ، زبان یا دهان دچار ادم شوید ، به خصوص اگر توانایی صحبت کردن یا نفس کشیدن شما را تحت تاثیر قرار دهد ، باید سریعا به بخش اورژانس مراجعه کنید.