اسکارهای هیپرتروفیک : هنگامی که بافت بدن در اثر ضربه فیزیکی آسیب میبیند، ممکن است بعد از بهبود زخم، اسکار ایجاد شود. در ابتدا، جای زخم یا بافت اسکار ممکن است قرمز و برجسته باشد. همانطور که آسیب به مرور زمان بهبود مییابد، جای زخم صاف تر و کم رنگ تر میشود.
کشش اطراف زخم میتواند منجر به اسکار هیپرتروفیک شود که ضخیم و قرمز هستند و چندین سال دوام میآورند. در این مقاله به روشهایی میپردازیم که به پیشگیری از اسکار کمک میکند و از طریق آنها میتوان این اسکارها را درمان و کاهش داد.
اسکارهای هیپرتروفیک چیست ؟
اسکار هایپرتروفیک زمانی ایجاد میشود که تنش زیادی در اطراف زخم در حال بهبود وجود داشته باشد. این اسکارها ضخیم و برجسته هستند و اغلب به رنگ قرمز هستند. ممکن است چندین سال به همین شکل بمانند.
اسکار هایپرتروفیک نتیجه عدم تعادل کلاژن در محل زخم است. ویژگیهای اسکار هیپرتروفیک عبارتند از:
- محدود کردن حرکت، زیرا پوست دیگر انعطاف پذیر نیست.
- در داخل مرزهای زخم اصلی تشکیل میشود.
- ایجاد بافت شفابخش ضخیم تر از حد معمول
- قرمز بودن و در ابتدا بزرگ شده اما به مرور زمان صاف تر و رنگ پریده تر میشود.
تفاوت کلوئید و اسکار هیپرتروفیک
اسکارهای هیپرتروفیک را نباید با کلوئیدها اشتباه گرفت، اگرچه برخی از ویژگیهای آنها مشابه هستند. کلوئیدها گرههای قرمز رنگی هستند که برای بهبود زخم ، بافت همبند غضروف مانندی تشکیل میشود. تشکیل کلوئید حتی پس از بهبود زخم نیز ادامه دارد و در نتیجه تپه بزرگی از بافت اسکار ایجاد میشود. کالج پوستی آمریکایی استئوپاتیک تخمین میزند که کلوئیدها تنها حدود ۱۰ درصد از افراد را تحت تأثیر قرار میدهند، در حالی که اسکارهای هیپرتروفیک شایع تر هستند.
اسکار هایپرتروفیک مردان و زنان از هر گروه نژادی را به طور یکسان تحت تأثیر قرار میدهد، اگرچه افراد بین ۱۰ تا ۳۰ سال احتمال بیشتری دارد که تحت تأثیر قرار گیرند. به دلیل اینکه پوست افراد جوان خاصیت ارتجاعی بیشتری دارد و با سرعت بیشتری کلاژن تولید میکنند. اسکارهای کلوئیدی و هیپرتروفیک میتوانند دردناک و خارش دار باشند. آنها معمولا در قسمت بالایی بدن، بازوها، شانه ها، گردن یا لاله گوش ایجاد میشوند.
| کلوئید | هیپرتروفیک |
|---|---|
| به رنگ صورتی تا بنفش هستند | به رنگ قرمز یا صورتی هستند |
| روی لاله گوش، شانهها، گونهها و قفسه سینه بالای جناغ تشکیل میشود. | میتواند در هر نقطه از بدن ایجاد شود |
| در طول زمان تکامل یافته و رشد میکند. | به مرور زمان خود به خود مسطح میشود و بهبود مییابد. |
| فراتر از ناحیه زخم گسترش مییابد. میتواند بسیار بزرگ شود. | در ناحیه زخم باقی میماند. |
| فیبرهای کلاژن آرایش تصادفی و نامرتب دارند. رگهای خونی بیشتری وجود دارد. | فیبرهای کلاژن موازی با لایه بالایی پوست (اپیدرم) هستند. |
| ماهها تا سالها پس از آسیب ایجاد میشود. | ۱ تا ۲ ماه پس از آسیب دیدگی ایجاد میشود. |
| درمان سخت تر، نرخ بازگشت بالا | درمان راحت تر |
تفاوت اسکار کلوئید و هیپرتروفیک
درمان قطعی برای اسکارهای هایپرتروفیک چیست ؟
اغلب اسکارهای هیپرتروفیک در طول زمان به خودی خود برطرف میشوند، اما برخی درمانها میتوانند به از بین بردن جای زخم کهنه کمک کند.
ورقه ژل سیلیکون برای هیپرتروفیک
ورقه ژل سیلیکون در درمان اسکارهای هیپرتروفیک از اوایل دهه ۱۹۸۰ استفاده شده است. بهتر است این درمان در مراحل اولیه ایجاد اسکار استفاده شود. پدها مستقیماً روی اسکار به مدت ۲۳ ساعت از ۲۴ ساعت در روز بین ۶ تا ۱۲ ماه قرار میگیرند.
اعتقاد بر این است که سیلیکون یک مخزن آب در زیر پد ایجاد میکند که به هیدراته ماندن جای زخم کمک میکند. این افزایش هیدراتاسیون یا آب رسانی میتواند از تشکیل اسکار هیپرتروفیک جلوگیری کند. کالج پوستی آمریکایی استئوپاتیک تخمین میزند که کلوئیدها تنها حدود ۱۰ درصد از افراد را تحت تأثیر قرار میدهند، در حالی که اسکارهای هیپرتروفیک شایع تر هستند.
پانسمان های فشاری برای بهبود جای زخم
این درمان با اعمال فشار بر روی زخم عمل میکند. معمولا برای درمان جای سوختگی استفاده میشود. پانسمانهای فشاری بعد از پیوند پوست مفید هستند یا در مواردی که بهبود زخم ها بیش از ۱۰ تا ۱۴ روز طول بکشد. ادعا شده است که استفاده از پانسمانهای کشسان و فشار بالا میتواند تشکیل اسکارهای هیپرتروفیک را بین ۶۰ تا ۸۵ درصد کاهش دهد. پانسمانهای فشاری با محدود کردن خون، اکسیژن و مواد مغذی به زخم ، سرعت تولید کلاژن را کاهش میدهد.
تزریق کورتیزون در هیپرتروفیک
تزریق کورتیزون یا استروئید خط اول درمان کلوئید است. آنها همچنین میتوانند برای درمان اسکارهای هیپرتروفیک استفاده شوند. تزریق ها هر چند هفته یکبار تکرار میشود. بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افراد پس از تزریق کورتیزون متوجه بهبودی خواهند شد و اغلب اسکارهای هیپرتروفیک پس از این درمان کاملاً محو میشوند. با این حال، احتمال عود ۹ تا ۵۰ درصد نیز وجود دارد. عوارض جانبی میتواند شامل تیره شدن پوست ناحیه تحت درمان و اطراف آن باشد.
عمل جراحی برای بهبود زخمهای هایپرتروفیک
سایز اسکارهای هیپرتروفیک میتواند در ۳ تا ۶ ماه اول افزایش یابد و سپس پسرفت داشته باشد. به همین دلیل معمولاً جراحی لازم نیست. با این حال، اگر اسکارهای هیپرتروفیک به دلیل قرار گرفتن در مفصل مانع حرکت میشوند یا باعث ایجاد کشش بیش از حد در بافت اطراف میشوند، ممکن است نیاز به جراحی باشد.
سایر درمان ها
سایر درمانهای اسکار هیپرتروفیک عبارتند از:
- کرایوتراپی : ترکیبی از نیتروژن مایع با تزریق استروئید که برای کلوئیدها موثر است اما اغلب برای اسکارهای هیپرتروفیک استفاده نمیشود.
- کرمها و روغنها : این گزینهها شامل عصاره پیاز، ژل هپارین و بلئومایسین است.
- درمان با اشعه ایکس سطحی : این درمان ممکن است بلافاصله پس از جراحی استفاده شود اما غیر معمول است.
- لیزر درمانی : لیزردرمانی جای زخم میتواند بافت و رنگ پوست را بهبود بخشد، اما همیشه یک اسکار هیپرتروفیک را صاف نمیکند.
پیشگیری از ایجاد اسکارهای هیپرتروفیک
تحقیقات نشان میدهد که اسکارهای هیپرتروفیک پس از جراحات سوختگی شایع هستند و بین ۳۰ تا ۹۱ درصد از اسکارهای هیپرتروفیک بعد از سوختگی وجود دارد. اسکارهای هیپرتروفیک میتواند به دنبال بسیاری از آسیبهای دیگر مانند تروما یا پرسینگ و جراحی ایجاد شود. اجتناب از هر گونه جراحی پوستی غیر ضروری، احتمال ابتلا به اسکار هیپرتروفیک را محدود میکند، زیرا میزان بروز آن بعد از جراحی حدود ۴۰ تا ۹۴ درصد است.
هنگامی که جراحی پوست اجتناب ناپذیر است، جراح سعی میکند تا حد امکان اطمینان حاصل کند که خطوط جراحی در امتداد خطوط کشش پوست قرار دارند. استفاده از ژلها و ورقههای سیلیکونی برای چندین ماه پس از عمل نیز ممکن است به کاهش جای زخم کمک کند. اسکارهای هیپرتروفیک گاهی اوقات پس از التهاب ناشی از یک بیماری پوستی از جمله آکنه و آبله مرغان ایجاد میشود. درمان سریع و موثر این بیماریها میتواند از تشکیل اسکارهای هیپرتروفیک جلوگیری کند.
سوالات متداول در مورد جای زخم هیپرتروفیک
۱- آیا اسکار هایپرتروفیک خطرناک است؟
نه، آنها خطرناک یا تهدید کننده زندگی نیستند و عمدتاً یک مسئله ظاهری و زیبایی هستند. با این حال، اسکارهای هیپرتروفیک میتواند باعث درد یا خارش زخم شود. همچنین، اگر آنها روی یک مفصل تشکیل شوند، میتوانند حرکت شما را محدود کنند، بنابراین ممکن است بخواهید آنها را درمان کنید.
۲- اسکار هایپرتروفیک چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک با بررسی محل زخم ، اسکار هیپرتروفیک را تشخیص میدهد. در صورت بدتر شدن یا تغییر اسکار ممکن است بیوپسی تجویز شود.
۳- عوارض درمان اسکار هایپرتروفیک چیست؟
همه درمانها عوارض جانبی احتمالی دارند. برخی ممکن است جای زخم را بدتر کنند. اسکارها ممکن است برگردند، تیره یا بیش از حد روشن شوند. مطمئن شوید که از ارائه دهنده مراقبتهای بهداشتی خود در مورد عوارض جانبی احتمالی همه گزینههای درمانی که برای اسکار شما در نظر گرفته شده است سؤال کنید.
۴- آیا تمام اسکارهای هیپرتروفیک نیاز به درمان دارند؟
نه لزوما. اگر جای زخم در جایی نیست که شما را آزار دهد، درد یا خارش آزاردهنده ایجاد نمیکند یا حرکت شما را محدود نمیکند، نیازی به درمان آن ندارید. اگر اسکار شما را آزار میدهد، به متخصص پوست یا جراح پلاستیک مراجعه کنید.
۵- آیا اسکارهای هیپرتروفیک سرطانی هستند؟
اسکارهای هیپرتروفیک به خودی خود سرطانی نیستند. با این حال، اگر یک یا چند مورد دارید، عاقلانه است که آنها را بررسی کنید. گاهی اوقات این اسکارها میتوانند سرطان پوست را پنهان کنند. پزشک شما میتواند ارزیابی دقیقی از این اسکارها ، رشد و نشانههای پوست شما انجام دهد.
وقتی بیرون هستید، مطمئن شوید که جای زخمهایتان را با لباس بپوشانید یا یک محصول ضدآفتاب با طیف وسیع با SPF حداقل ۳۰ روی پوستتان بمالید. از برنزه کردن دوری کنید. آنها میتوانند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند.
چگونه باید به درستی از جراحات زخم در خانه مراقبت کنم تا از ایجاد جای زخم جلوگیری شود یا کاهش یابد؟
بعد از جراحی در صورت داشتن زخم یا برش گسترده ، همیشه دستورالعملهای مراقبت از زخم پزشک خود را دنبال کنید. این دستورالعملها به شما میگویند که چگونه زخم خود را تمیز کرده و از آن مراقبت کنید تا بهبود یابد و از ایجاد اسکار جراحی جلوگیری شود. به پزشک خود اطلاع دهید که آیا مستعد ایجاد اسکار هستید تا در صورت نیاز به درمان اسکار هیپرتروفیک، بتواند با دقت بیشتری شما را دنبال کند. بعد از جراحی حتما به پزشک مراجعه کنید تا بتواند میزان بهبود زخم شما را بررسی کند.
برخی از نکات کلی خودمراقبتی برای بهبود مناسب زخم عبارتند از:
- زخم خود را تمیز نگه دارید.
- زخم خود را با آب و صابون بشویید. هرگز از پراکسید هیدروژن استفاده نکنید. این ماده شیمیایی میتواند بیشتر به پوست شما آسیب برساند.
- زخم خود را هنگام بهبودی مرطوب نگه دارید. از یک پانسمان مخصوص برای پوشاندن زخم استفاده شود.
- بانداژ خود را روزانه یا بیشتر طبق دستور پزشک تعویض کنید. برای چسباندن به پوست خود از باندهای غیرچسب و نوار کاغذی استفاده کنید.
- اگر در مورد مراقبت یا بهبود زخم سؤالی دارید، همیشه با پزشک خود تماس بگیرید.
- پس از بهبود زخم، همیشه از کرم ضد آفتاب با طیف وسیع (UVA و UVB) با SPF حداقل ۳۰ روی پوست خود استفاده کنید.
نظارت و چشم انداز بلند مدت
اسکارهای هیپرتروفیک خوش خیم هستند و برای سلامت عمومی فرد مضر نیستند و به سرطان پوست تبدیل نمیشوند. اسکار هیپرتروفیک معمولا بین ۶ ماه تا ۳ سال پس از اولین ظاهر شدن به طور کامل پسرفت میکند. حدود ۷۵ درصد از افرادی که دارای اسکار هیپرتروفیک بودند، گفتند که بزرگترین نگرانی آنها نحوه ظاهر شدن جای زخم است نه تأثیر آن بر سلامتی آنها.
توجه به این نکته ضروری است که درمانهای مختلف ممکن است عوارض جانبی متفاوتی ایجاد کنند، بنابراین اگر اسکار مضر نباشد، بهترین اقدام ممکن است عدم اقدام باشد. با این حال، اگر فردی در مورد ظاهر اسکار هیپرتروفیک خود مضطرب است، باید با پزشک مشورت کند تا در مورد گزینههای درمانی خود صحبت کند. درمان بسته به محل، اندازه، ضخامت و گسترش اسکار هیپرتروفیک تعیین میشود.
